Verjon

Sinds 1 maart 2026 gelden in Vlaanderen nieuwe regels voor bepaalde renovatie- en bouwwerken. Een aantal werken kan daardoor eenvoudiger worden, maar er blijven belangrijke voorwaarden en uitzonderingen.
Dit zijn 5 aandachtspunten die je als verbouwer zeker moet kennen.

1. Onderhoudswerken zijn in veel gevallen vrijgesteld

Goed nieuws voor wie vooral wil herstellen of onderhouden: voor zuivere onderhoudswerken is geen omgevingsvergunning nodig.
Onderhoudswerken zijn werken waarbij je versleten of beschadigde materialen of onderdelen herstelt of vervangt, zonder dat je de stabiliteit van het gebouw wijzigt of het gebruik ervan verandert.
Denk bijvoorbeeld aan het herstellen van beschadigd pleisterwerk, schilderwerken of het vervangen van versleten materialen.
Ook bepaalde werken aan gevels en daken kunnen sinds 1 maart 2026 zonder vergunning worden uitgevoerd, zolang aan de voorwaarden wordt voldaan.
Belangrijk: een vrijstelling betekent niet dat alle andere regels automatisch vervallen. Zo kunnen onder meer lokale voorschriften, erfgoedregels en de hemelwaterverordening nog steeds van toepassing zijn.

2. Ramen, gevels en daken? Hou rekening met de energieprestatie

De nieuwe Vlaamse regels maken bepaalde werken aan gevels en daken eenvoudiger.
Zo kan je onder voorwaarden werken uitvoeren zonder omgevingsvergunning wanneer het fysieke bouwvolume niet wijzigt en de energieprestatie van de woning niet verslechtert. Het aantal woongelegenheden moet bovendien ongewijzigd blijven en er mogen geen andere voorschriften worden geschonden.
Een concreet voorbeeld: een nieuwe raamopening kan onder bepaalde voorwaarden vergunningsvrij zijn, maar het nieuwe raam moet voldoende energiezuinig zijn. De Vlaamse overheid verduidelijkt dat de EPC-waarde door de werken geen klasse mag dalen.
Onze tip: denk bij een renovatie niet alleen aan het uitzicht van je woning, maar ook aan de energieprestatie. Een goede energetische keuze kan belangrijk zijn voor zowel je wooncomfort als de administratieve haalbaarheid van je renovatie.

3. Buitenisolatie kan tot 26 cm dik zijn

Wil je je woning energiezuiniger maken? Dan biedt de nieuwe regelgeving extra mogelijkheden voor buitenisolatie.
Onder bepaalde voorwaarden kan je isolatie, inclusief de gebruikelijke afwerking, aan de buitenzijde van gevels en daken plaatsen tot 26 centimeter dik, zonder daarvoor een omgevingsvergunning nodig te hebben.
Maar er is een belangrijke voorwaarde: de rooilijn mag niet worden overschreden.
Staat je voorgevel vlak tegen het voetpad? Dan kan enkele centimeters extra isolatie al een verschil maken. Controleer daarom vooraf waar de rooilijn precies ligt.
Tip: laat vóór de werken controleren of je geplande isolatiedikte binnen de vrijstelling valt. Zo vermijd je onaangename verrassingen tijdens de renovatie.

4. Stabiliteitswerken? Dan kan een architect nodig zijn

Niet voor elke renovatie heb je een architect nodig. Voor bepaalde eenvoudige verbouwings- en inrichtingswerken is de medewerking van een architect niet verplicht, zolang er geen constructieprobleem wordt opgelost en de stabiliteit van het gebouw niet wordt gewijzigd.
Zodra je ingrepen doet die de stabiliteit van de woning raken, verandert de situatie.
Denk bijvoorbeeld aan het verwijderen van een dragende muur en het plaatsen van een draagbalk. Ook andere structurele ingrepen kunnen gevolgen hebben voor de vergunningsplicht en de verplichting om een architect in te schakelen.
Een nieuwe vloer, keuken of niet-dragende binnenwand is uiteraard iets anders dan een ingreep aan de draagstructuur.
Twijfel je of een muur dragend is? Laat dit altijd vooraf controleren. Een kleine ingreep op papier kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid en de regelgeving.

5. Vlaamse regels zijn niet het hele verhaal

Een werk dat volgens de Vlaamse regelgeving vrijgesteld is, betekent niet automatisch dat je overal zonder vergunning of andere formaliteiten aan de slag kunt.
Gemeenten kunnen bijkomende voorschriften opleggen of bepaalde vrijgestelde werken toch aan voorwaarden of een andere procedure onderwerpen. Ook lokale stedenbouwkundige voorschriften en verkavelingsvoorschriften kunnen een rol spelen.
Daarnaast moet je extra voorzichtig zijn bij woningen met een erfgoedstatuut. Voor bepaalde erfgoedlocaties gelden bijkomende regels en voor beschermd erfgoed bestaat een afzonderlijk systeem van toelatingen.

Daarom blijft één advies bijzonder belangrijk:
Controleer vóór je start altijd bij je gemeente welke regels voor jouw woning gelden.

Bonus: eerst goed informeren, dan pas verbouwen

De nieuwe regels maken bepaalde renovaties eenvoudiger, maar vergunningsvrij betekent niet automatisch regelvrij.

Voor je een woning koopt of aan een renovatie begint, is het daarom verstandig om eerst een aantal zaken in kaart te brengen:

•    Is er een omgevingsvergunning of melding nodig?
•    Is de medewerking van een architect verplicht?
•    Zijn er lokale stedenbouwkundige voorschriften?
•    Ligt de woning in een beschermde of waardevolle erfgoedzone?
•    Waar ligt de rooilijn?
•    Heeft de geplande renovatie invloed op de energieprestatie van de woning?

Een goede voorbereiding kan je heel wat tijd, kosten en problemen achteraf besparen.

Een woning kopen om grondig te renoveren?
Dan is het belangrijk om niet alleen naar de woning zelf te kijken, maar ook naar wat er juridisch en praktisch mogelijk is.

Bij Vastgoed Verjon helpen we je graag om bij een potentiële aankoop de eerste aandachtspunten in kaart te brengen. Zo weet je beter waar je aan begint en kan je met meer vertrouwen je renovatieplannen uitwerken.

Een woning kopen of verkopen? Neem gerust contact op met Vastgoed Verjon.

Bronnen: vlaanderen.be